{"id":1708,"date":"2023-08-11T15:25:33","date_gmt":"2023-08-11T15:25:33","guid":{"rendered":"https:\/\/161.111.72.13\/mortella\/?page_id=1708"},"modified":"2023-10-25T08:30:37","modified_gmt":"2023-10-25T08:30:37","slug":"arqueometria","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/arqueometria\/","title":{"rendered":"arqueometria"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"1708\" class=\"elementor elementor-1708\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-d21895c elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"d21895c\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6bd2ccc\" data-id=\"6bd2ccc\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8040f44 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8040f44\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.15.0 - 09-08-2023 *\/\n.elementor-heading-title{padding:0;margin:0;line-height:1}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title[class*=elementor-size-]>a{color:inherit;font-size:inherit;line-height:inherit}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-small{font-size:15px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-medium{font-size:19px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-large{font-size:29px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xl{font-size:39px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xxl{font-size:59px}<\/style><h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Materiales arqueol\u00f3gicos recuperados de los pecios de Mortella<\/h1>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b0cdaae elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b0cdaae\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.15.0 - 09-08-2023 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#69727d;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#69727d;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<p><span style=\"color: #ffffff;\">Los restos materiales son escasos en el yacimiento de Mortella, debido posiblemente a varios factores: el incendio que aparentemente destruy\u00f3 los nav\u00edos antes de su naufragio o el expolio que haya podido tener lugar en el yacimiento antes de la intervenci\u00f3n arqueol\u00f3gica son explicaciones podr\u00edan explicar en parte la ausencia de material, pero todo apunta que principalmente se debe a que las naves fueron vaciadas antes de su hundimiento, principalmente del material mas ligero, de ah\u00ed que aun se conserven los ca\u00f1ones o las anclas, elementos valiosos pero muy pesados.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-7d8bba6 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"7d8bba6\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-bca9a3e\" data-id=\"bca9a3e\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8984c46 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8984c46\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">CER\u00c1MICA<\/h3>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b50413d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b50413d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>Los estudios ceramol\u00f3gicos fueron iniciados por el Dr. Franck Allegrini Simonetti (arque\u00f3logo del Gobierno de C\u00f3rcega), y luego desarrollados por el prof. Marco Milanese (Universidad de Sassari, Cerde\u00f1a). Permiten acotar cronol\u00f3gicamente las piezas a la primera mitad del S. XVI.<\/p><p>Para el caso de Mortella 3, la cer\u00e1mica est\u00e1 representada por una serie de fragmentos, localizados sobre todo en la parte trasera del pecio; se pueden reconocer cuencos, jarros, ollas y jarras, esencialmente productos del norte del Tirreno. Es el caso, en particular, de fragmentos de may\u00f3lica procedentes de Montelupo Fiorentini o de fragmentos con decoraciones incisas procedentes de un centro de producci\u00f3n pisano.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7854170 elementor-arrows-position-inside elementor-pagination-position-outside elementor-widget elementor-widget-image-carousel\" data-id=\"7854170\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;slides_to_show&quot;:&quot;2&quot;,&quot;navigation&quot;:&quot;both&quot;,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_hover&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_interaction&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:5000,&quot;infinite&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;speed&quot;:500}\" data-widget_type=\"image-carousel.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.15.0 - 09-08-2023 *\/\n.elementor-widget-image-carousel .swiper,.elementor-widget-image-carousel .swiper-container{position:static}.elementor-widget-image-carousel .swiper-container .swiper-slide figure,.elementor-widget-image-carousel .swiper .swiper-slide figure{line-height:inherit}.elementor-widget-image-carousel .swiper-slide{text-align:center}.elementor-image-carousel-wrapper:not(.swiper-container-initialized):not(.swiper-initialized) .swiper-slide{max-width:calc(100% \/ var(--e-image-carousel-slides-to-show, 3))}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-image-carousel-wrapper swiper-container\" dir=\"ltr\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel swiper-wrapper swiper-image-stretch\" aria-live=\"off\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"1 de 5\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_Mortella_II_ceramica11_Photo-M.-Milanese.jpg\" alt=\"00_Mortella_II_ceramica11_Photo M. Milanese\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"2 de 5\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_Mortella_II_ceramica10_Photo-M.-Milanese.jpg\" alt=\"00_Mortella_II_ceramica10_Photo M. Milanese\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"3 de 5\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_Mortella_II_ceramica9_Photo-M.-Milanese.jpg\" alt=\"00_Mortella_II_ceramica9_Photo M. Milanese\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"4 de 5\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_Mortella_II_ceramica8_Photo-M.-Milanese.jpg\" alt=\"00_Mortella_II_ceramica8_Photo M. Milanese\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"5 de 5\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_Mortella_II_ceramica12_Photo-M.-Milanese.jpg\" alt=\"00_Mortella_II_ceramica12_Photo M. Milanese\" \/><\/figure><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-prev\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-left\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-next\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-right\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-cba8639\" data-id=\"cba8639\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dec77e6 elementor-arrows-position-inside elementor-pagination-position-outside elementor-widget elementor-widget-image-carousel\" data-id=\"dec77e6\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;slides_to_show&quot;:&quot;1&quot;,&quot;navigation&quot;:&quot;both&quot;,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_hover&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_interaction&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:5000,&quot;infinite&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;effect&quot;:&quot;slide&quot;,&quot;speed&quot;:500}\" data-widget_type=\"image-carousel.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel-wrapper swiper-container\" dir=\"ltr\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel swiper-wrapper\" aria-live=\"off\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"1 de 2\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/MortellaIII_ceramica1.jpg\" alt=\"MortellaIII_ceramica1\" \/><figcaption class=\"elementor-image-carousel-caption\">Fotograf\u00eda M. Milanese \/ Dise\u00f1o F. Allegrini<\/figcaption><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"2 de 2\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/MortellaIII_ceramica2.jpg\" alt=\"MortellaIII_ceramica2\" \/><figcaption class=\"elementor-image-carousel-caption\">Fotograf\u00eda M. Milanese \/ Dise\u00f1o F. Allegrini\n<\/figcaption><\/figure><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-prev\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-left\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-next\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-right\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c39202b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c39202b\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>Para el caso de Mortella 2, destaca la calidad de la cer\u00e1mica localizada. El estudio preliminar de este conjunto cer\u00e1mico, realizado por Marco Milanese (Universidad de Sassari), destaca que de los muchos fragmentos encontrados fue posible reconstruir algunos casi al completo, esencialmente cer\u00e1mica may\u00f3lica de Montelupo, con una gran cantidad de decoraciones. Adem\u00e1s, la cronolog\u00eda exacta del pecio de Mortella permite asociar una fecha precisa al elevado n\u00famero de testimonios de loza vidriada con esta\u00f1o de Montelupo conocidos.<\/p><p>Los datos disponibles a d\u00eda de hoy indican que el barco no llevaba un cargamento de cer\u00e1mica, sino que su viaje (y el de su barco hermano Mortella 3) fue para otros fines, como el suministro de grano necesario para la poblaci\u00f3n de la ciudad de G\u00e9nova.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-c6bf4e8 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"c6bf4e8\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5a352a5\" data-id=\"5a352a5\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db8ec44 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"db8ec44\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">CA\u00d1ONES<\/h3>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d5764d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6d5764d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>Su estudio fue iniciado por Max Gu\u00e9rout (GRAN) y luego desarrollado por Fabrizio Ciacchella (Laboratorio di Storia Marittima e Navale \u2013 NavLab, Universidad de G\u00e9nova).<\/p><p>El yacimiento de Mortella 3 contiene nueve piezas de artiller\u00eda de unos 2 m de longitud y 35 a 40 cm de di\u00e1metro. Su morfolog\u00eda, a pesar de las concreciones que contienen, es similar a las piezas de hierro forjado caracterizadas por grecas que formaban salientes y anillos de manipulaci\u00f3n. A estas diez piezas hay que a\u00f1adir cinco elementos, interpretados como culatas, de 70 a 80 cm de longitud.<\/p><p>En el pecio de Mortella 2, por su parte, se localizan tambi\u00e9n diversas piezas de artiller\u00eda de hierro forjado con aros, en concreto seis tubos y cinco culatas. Adem\u00e1s, se localizaron 6 balas de ca\u00f1\u00f3n, al que se suma otro m\u00e1s localizado durante la prospecci\u00f3n de 2007, con diferentes calibres: 21 cm, 17 cm, 15,8 cm y 11,5 cm.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b389fc8 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"b389fc8\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.15.0 - 09-08-2023 *\/\n.elementor-widget-image{text-align:center}.elementor-widget-image a{display:inline-block}.elementor-widget-image a img[src$=\".svg\"]{width:48px}.elementor-widget-image img{vertical-align:middle;display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"952\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_178_Mortella_II_4-1024x952.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1507\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_178_Mortella_II_4-1024x952.jpg 1024w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_178_Mortella_II_4-300x279.jpg 300w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_178_Mortella_II_4-768x714.jpg 768w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_178_Mortella_II_4.jpg 1414w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-8c5cfe6\" data-id=\"8c5cfe6\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1ecf77c elementor-arrows-position-inside elementor-pagination-position-outside elementor-widget elementor-widget-image-carousel\" data-id=\"1ecf77c\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;slides_to_show&quot;:&quot;1&quot;,&quot;navigation&quot;:&quot;both&quot;,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_hover&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_interaction&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:5000,&quot;infinite&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;effect&quot;:&quot;slide&quot;,&quot;speed&quot;:500}\" data-widget_type=\"image-carousel.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel-wrapper swiper-container\" dir=\"ltr\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel swiper-wrapper\" aria-live=\"off\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"1 de 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_179_MortellaII_canones4.jpg\" alt=\"00_179_MortellaII_ca\u00f1ones4\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"2 de 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_126_MortellaIII_canones1.jpg\" alt=\"00_126_MortellaIII_ca\u00f1ones1\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"3 de 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_199_canones8_MortellaIII.jpg\" alt=\"00_199_ca\u00f1ones8_MortellaIII\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"4 de 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_189_canones7_MortellaIII.jpg\" alt=\"00_189_ca\u00f1ones7_MortellaIII\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"5 de 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_159_canones5.jpg\" alt=\"00_159_ca\u00f1ones5\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"6 de 6\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_156_canones3.jpg\" alt=\"00_156_ca\u00f1ones3\" \/><\/figure><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-prev\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-left\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-next\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-right\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5fb163d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5fb163d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>Este tipo de ca\u00f1ones, denominados bombardas, fueron de uso general en las naves entre el S. XV hasta mediados del S. XVI, cuando ceso su fabricaci\u00f3n en favor de la artiller\u00eda de hierro fundido.<\/p><p>Toda la artiller\u00eda encontrada en el pecio Mortella 2, as\u00ed como en el Mortella 3, pertenece a la misma tipolog\u00eda de piezas.<br \/>Estos ca\u00f1ones constaban de un tubo, una culata y una cure\u00f1a de madera. Los ca\u00f1ones eran tubos cil\u00edndricos abiertos por ambos extremos, que pod\u00edan cargarse por la parte trasera (carga por la culata). Normalmente su construcci\u00f3n era similar a la de los barriles, hechos de largas duelas de hierro de secci\u00f3n trapezoidal, unidas por manguitos cil\u00edndricos cortos, reforzados con gruesos aros que se superpon\u00edan a las numerosas costuras de los manguitos. Las rec\u00e1maras se cargaban con p\u00f3lvora; pod\u00edan estar hechas de duelas y aros, como los ca\u00f1ones, o de una sola pieza de hierro forjado o fundido. Las cure\u00f1as de madera sol\u00edan ser mon\u00f3xilas, hechas de medio tronco hueco reforzado con hierro, a la que se sujetaban los ca\u00f1ones. En la parte trasera un agujero pod\u00eda ser presente probablemente para drenar el agua mezclada con vinagre que se utilizaba para refrescar las armas cuando era necesario.<\/p><p>En el extremo posterior, la cure\u00f1a de madera ten\u00eda una prolongaci\u00f3n vertical; una cu\u00f1a de madera estaba entre \u00e9sta y la culata para evitar que \u00e9sta saliera despedida hacia atr\u00e1s al disparar y para aumentar la sujeci\u00f3n con el ca\u00f1\u00f3n. Se pod\u00edan a\u00f1adir un par de peque\u00f1as ruedas bajo la parte delantera de las cure\u00f1as para aumentar la movilidad; su di\u00e1metro variaba seg\u00fan la colocaci\u00f3n en el barco y la altura de cubierta a babor. Apuntar el ca\u00f1\u00f3n era posible simplemente levantando su parte trasera con una cu\u00f1a o una cremallera.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-1c8a837 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"1c8a837\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-1a29c81\" data-id=\"1a29c81\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-570c15e elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"570c15e\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"948\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_158_MortellaIII_canones-948x1024.gif\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1508\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_158_MortellaIII_canones-948x1024.gif 948w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_158_MortellaIII_canones-278x300.gif 278w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_158_MortellaIII_canones-768x829.gif 768w\" sizes=\"(max-width: 948px) 100vw, 948px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-129804c elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"129804c\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-a6eddc5\" data-id=\"a6eddc5\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-f1f5c4d elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f1f5c4d\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-f694d76\" data-id=\"f694d76\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6a08d53 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6a08d53\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"710\" height=\"525\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_33_canones1.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-1509\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_33_canones1.jpg 710w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_33_canones1-300x222.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 710px) 100vw, 710px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-c2fc1e0\" data-id=\"c2fc1e0\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c447e9c elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"c447e9c\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1336\" height=\"691\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_155_canones2.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-1510\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_155_canones2.jpg 1336w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_155_canones2-300x155.jpg 300w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_155_canones2-1024x530.jpg 1024w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20_155_canones2-768x397.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1336px) 100vw, 1336px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-f917c57 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f917c57\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-5436b73\" data-id=\"5436b73\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1a97f1c elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"1a97f1c\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"591\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_Mortella_II_canones2-768x591.jpg\" class=\"attachment-medium_large size-medium_large wp-image-1511\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_Mortella_II_canones2-768x591.jpg 768w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_Mortella_II_canones2-300x231.jpg 300w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_Mortella_II_canones2.jpg 870w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6764a7d elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6764a7d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"509\" height=\"333\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Mortella_III_canones2010.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1512\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Mortella_III_canones2010.jpg 509w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Mortella_III_canones2010-300x196.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 509px) 100vw, 509px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-26fca9a\" data-id=\"26fca9a\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-25f183b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"25f183b\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>Junto a los ca\u00f1ones se localizaron balas de ca\u00f1\u00f3n de piedra, que se pueden dividir en dos categor\u00edas: balas de ca\u00f1\u00f3n intactas y balas de ca\u00f1\u00f3n agrietadas o fragmentadas. A este respecto resulta esclarecedor comparar las balas de piedra encontradas en el pecio del Mortella 3 y las halladas en el pecio del Lomellina (construido hacia 1504 y hundido en 1516). Tiene tres di\u00e1metros: 96 mm, 125 y una mayor\u00eda (una veintena de balas de ca\u00f1\u00f3n) con un di\u00e1metro comprendido entre 220 y 230 mm con un peso medio entre 16 y 17 kg.<\/p><p>Los diferentes an\u00e1lisis petrogr\u00e1ficos realizados durante cada campa\u00f1a arqueol\u00f3gica muestran que, excepto algunas balas de ca\u00f1\u00f3n de serpentina, roca de tipo metam\u00f3rfico m\u00e1s bien originaria del norte de Italia y t\u00edpica de las costas del golfo de G\u00e9nova, la naturaleza de las rocas utilizadas para la fabricaci\u00f3n de bolas de ca\u00f1\u00f3n de peque\u00f1o calibre est\u00e1 frecuentemente asociada a rocas de origen volc\u00e1nico del sur de Italia.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a75731 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5a75731\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"386\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/mortellaIII.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1513\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/mortellaIII.jpg 1000w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/mortellaIII-300x116.jpg 300w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/mortellaIII-768x296.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-195b62d elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"195b62d\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-0be1d3d\" data-id=\"0be1d3d\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a1c9665 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"a1c9665\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">ANCLAS<\/h3>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84cb78a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"84cb78a\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #ffffff;\">Dos anclas de hierro fueron localizadas en el per\u00edmetro del pecio de Mortella III.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\">El Ancla Oeste, se localizaba a 15 metros al oeste del t\u00famulo A. ten\u00eda una longitud de 4.5 metros y pesaba aproximadamente 800 kg.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\">El ancla Sur, situada a 15 metros al sudoeste del t\u00famulo B, ten\u00eda unas dimensiones de 4,3 m., con un peso aproximado de 660 kg.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c8c2df5 elementor-arrows-position-inside elementor-pagination-position-outside elementor-widget elementor-widget-image-carousel\" data-id=\"c8c2df5\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;slides_to_show&quot;:&quot;1&quot;,&quot;navigation&quot;:&quot;both&quot;,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_hover&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_interaction&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:5000,&quot;infinite&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;effect&quot;:&quot;slide&quot;,&quot;speed&quot;:500}\" data-widget_type=\"image-carousel.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel-wrapper swiper-container\" dir=\"ltr\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel swiper-wrapper\" aria-live=\"off\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"1 de 2\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/30_175_MortellaII_canones.jpg\" alt=\"30_175_MortellaII_ca\u00f1ones\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"2 de 2\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/40_176_MortellaII_canones2.jpg\" alt=\"40_176_MortellaII_ca\u00f1ones2\" \/><\/figure><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-prev\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-left\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-next\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-right\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-8fba2c3\" data-id=\"8fba2c3\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1ed1afc elementor-widget elementor-widget-image-gallery\" data-id=\"1ed1afc\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image-gallery.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.15.0 - 09-08-2023 *\/\n.elementor-image-gallery .gallery-item{display:inline-block;text-align:center;vertical-align:top;width:100%;max-width:100%;margin:0 auto}.elementor-image-gallery .gallery-item img{margin:0 auto}.elementor-image-gallery .gallery-item .gallery-caption{margin:0}.elementor-image-gallery figure img{display:block}.elementor-image-gallery figure figcaption{width:100%}.gallery-spacing-custom .elementor-image-gallery .gallery-icon{padding:0}@media (min-width:768px){.elementor-image-gallery .gallery-columns-2 .gallery-item{max-width:50%}.elementor-image-gallery .gallery-columns-3 .gallery-item{max-width:33.33%}.elementor-image-gallery .gallery-columns-4 .gallery-item{max-width:25%}.elementor-image-gallery .gallery-columns-5 .gallery-item{max-width:20%}.elementor-image-gallery .gallery-columns-6 .gallery-item{max-width:16.666%}.elementor-image-gallery .gallery-columns-7 .gallery-item{max-width:14.28%}.elementor-image-gallery .gallery-columns-8 .gallery-item{max-width:12.5%}.elementor-image-gallery .gallery-columns-9 .gallery-item{max-width:11.11%}.elementor-image-gallery .gallery-columns-10 .gallery-item{max-width:10%}}@media (min-width:480px) and (max-width:767px){.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-2 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-3 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-4 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-5 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-6 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-7 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-8 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-9 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-10 .gallery-item{max-width:50%}}@media (max-width:479px){.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-2 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-3 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-4 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-5 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-6 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-7 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-8 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-9 .gallery-item,.elementor-image-gallery .gallery.gallery-columns-10 .gallery-item{max-width:100%}}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-image-gallery\">\n\t\t\t<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-1708 gallery-columns-2 gallery-size-full'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"1ed1afc\" data-elementor-lightbox-title=\"10_88_MortellaIII_anclarSur\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MTUyMywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3VzaWctcHJveWVjdG9zLmNjaHMuY3NpYy5lc1wvbW9ydGVsbGFcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjNcLzA3XC8xMF84OF9Nb3J0ZWxsYUlJSV9hbmNsYXJTdXItc2NhbGVkLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6IjFlZDFhZmMifQ%3D%3D\" href='https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_88_MortellaIII_anclarSur-scaled.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2076\" height=\"2560\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_88_MortellaIII_anclarSur-scaled.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_88_MortellaIII_anclarSur-scaled.jpg 2076w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_88_MortellaIII_anclarSur-243x300.jpg 243w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_88_MortellaIII_anclarSur-830x1024.jpg 830w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_88_MortellaIII_anclarSur-768x947.jpg 768w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_88_MortellaIII_anclarSur-1245x1536.jpg 1245w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/10_88_MortellaIII_anclarSur-1660x2048.jpg 1660w\" sizes=\"(max-width: 2076px) 100vw, 2076px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"1ed1afc\" data-elementor-lightbox-title=\"00_190_MortellaIII_ancla\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MTUyMiwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3VzaWctcHJveWVjdG9zLmNjaHMuY3NpYy5lc1wvbW9ydGVsbGFcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjNcLzA3XC8wMF8xOTBfTW9ydGVsbGFJSUlfYW5jbGEtc2NhbGVkLmpwZyIsInNsaWRlc2hvdyI6IjFlZDFhZmMifQ%3D%3D\" href='https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_190_MortellaIII_ancla-scaled.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2076\" height=\"2560\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_190_MortellaIII_ancla-scaled.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_190_MortellaIII_ancla-scaled.jpg 2076w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_190_MortellaIII_ancla-243x300.jpg 243w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_190_MortellaIII_ancla-830x1024.jpg 830w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_190_MortellaIII_ancla-768x947.jpg 768w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_190_MortellaIII_ancla-1245x1536.jpg 1245w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/00_190_MortellaIII_ancla-1660x2048.jpg 1660w\" sizes=\"(max-width: 2076px) 100vw, 2076px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31cb61e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"31cb61e\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>Mortella 2: En este pecio tambi\u00e9n se localizaron dos anclas.<\/p><p>El ancla este, conocida desde el descubrimiento del pecio, es claramente visible en el centro del yacimiento; se conserva en todas sus partes de hierro, pero falta el cepo de madera, destruido por el fuego provocado cuando se abandon\u00f3 el barco y\/o por los xil\u00f3fagos marinos.<\/p><p>El ancla oeste, descubierta el primer d\u00eda de la campa\u00f1a de 2021, se encuentra a 4 m al oeste; es la m\u00e1s peque\u00f1a y no est\u00e1 completamente conservada, ya que le faltan el arganeo, la parte superior de la ca\u00f1a y el cepo de madera.<\/p><p>Desde un punto de vista morfol\u00f3gico, las anclas Mortella son muy similares: todas ellas tienen un arganeo, una cabeza abombada ovalada, las nueces (encepaduras) en el mismo plano que los brazos, los brazos curvados y las u\u00f1as triangulares. Los \u00e1ngulos entre la ca\u00f1a y los brazos (medidos en la cruz) tienen muy poca variaci\u00f3n, que podr\u00eda ser debida a una forja imperfecta o a una deformaci\u00f3n durante el uso del ancla.<\/p><p>Es posible estimar el peso de las anclas multiplicando su volumen (calculado a partir de las dimensiones tras restar el espesor de la concreci\u00f3n) por la densidad del hierro. Ser\u00eda de unos 490 kg para el ancla oeste de Mortella 2 hasta los 800 kg para el ancla oeste de Mortella 3.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b074461 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b074461\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-cd84816\" data-id=\"cd84816\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3a9ede4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3a9ede4\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">OTROS MATERIALES<\/h3>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-196b5be elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"196b5be\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>Adem\u00e1s de los materiales citados, en los pecios de Mortella se localizan otros restos de gran inter\u00e9s, como son grandes cantidades de cuerdas (la mayor\u00eda quemadas), un peque\u00f1o tonel, huesos de bovino o la bomba de achique en Mortella 3.<\/p><p>El sistema de bombeo del Mortella 3 es probablemente una \u201cbomba elevadora\u201d que eleva el agua por la acci\u00f3n de un pist\u00f3n. Para extraer el agua de las sentinas, se instala una bomba en una caja, formada por cuatro tablones unidos por postes cuadrados que forman un mamparo. La v\u00e1lvula inferior de la bomba se apoya en <span style=\"text-decoration: line-through;\">los varengues<\/span> las varengas. En la parte superior se supone que hay una solapa de cuero, hoy desaparecida. El cuerpo de la bomba es cil\u00edndrico y est\u00e1 ahuecado en el interior para alojar un pist\u00f3n. En el caso del pecio de Mortella 3, s\u00f3lo se ha conservado la v\u00e1lvula inferior, el pie y el cuerpo de la bomba.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-09a2c33 elementor-arrows-position-inside elementor-pagination-position-outside elementor-widget elementor-widget-image-carousel\" data-id=\"09a2c33\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;slides_to_show&quot;:&quot;2&quot;,&quot;navigation&quot;:&quot;both&quot;,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_hover&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_interaction&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:5000,&quot;infinite&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;speed&quot;:500}\" data-widget_type=\"image-carousel.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel-wrapper swiper-container\" dir=\"ltr\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel swiper-wrapper\" aria-live=\"off\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"1 de 4\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/cuerda1-300x200.jpg\" alt=\"cuerda1\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"2 de 4\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/cuerda3-300x200.jpg\" alt=\"cuerda3\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"3 de 4\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_2013_1-300x200.jpg\" alt=\"MortellaIII_2013_1\" \/><\/figure><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"4 de 4\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/utiles2-300x200.jpg\" alt=\"utiles2\" \/><\/figure><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-prev\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-left\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-next\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-right\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-02e2325\" data-id=\"02e2325\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6132d8a elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6132d8a\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"866\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_bomba-866x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1538\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_bomba-866x1024.jpg 866w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_bomba-254x300.jpg 254w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_bomba-768x909.jpg 768w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_bomba.jpg 1207w\" sizes=\"(max-width: 866px) 100vw, 866px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-ef0b42d elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"ef0b42d\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-a04ecfe\" data-id=\"a04ecfe\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-feb7fb5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"feb7fb5\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Dataci\u00f3n a trav\u00e9s de la Dendroarqueolog\u00eda\n<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-659299c elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"659299c\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-b0353df\" data-id=\"b0353df\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2408e67 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2408e67\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"color: #ffffff;\">La dendrocronolog\u00eda es la disciplina cient\u00edfica que estudia los cambios ambientales registrados en los anillos de crecimiento anual de los \u00e1rboles.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\">Los pecios son el objeto de estudio m\u00e1s complejo para el an\u00e1lisis dendrocronol\u00f3gico, dado que los barcos pod\u00edan construirse con madera de distintas procedencias y repararse despu\u00e9s en diferentes astilleros. Por ello, el \u00e9xito de la dataci\u00f3n dendrocronol\u00f3gica suele estar estrechamente ligado al n\u00famero de muestras adecuadas que se tomen para el an\u00e1lisis.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-6bc5d78\" data-id=\"6bc5d78\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-04834db elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"04834db\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"637\" height=\"594\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro3.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1545\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro3.jpg 637w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro3-300x280.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 637px) 100vw, 637px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-bebbec6 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"bebbec6\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-62bf795\" data-id=\"62bf795\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b3b8d1d elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"b3b8d1d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"781\" height=\"666\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro4.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1546\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro4.jpg 781w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro4-300x256.jpg 300w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro4-768x655.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 781px) 100vw, 781px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-a95ece1\" data-id=\"a95ece1\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9e33e66 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9e33e66\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>El estudio dendrocronol\u00f3gico, realizado por Fabien Langenegger (Office de l\u2019arch\u00e9ologie et du Patrimoine du canton de Neuch\u00e2tel, OPAN), ha permitido establecer un <em>terminus post quem<\/em> para el periodo de construcci\u00f3n del barco.<\/p><p>El primer an\u00e1lisis se realiz\u00f3 sobre una \u00fanica muestra que conten\u00eda albura, pero posteriormente, sobre las muestras tomadas en Mortella 2, se corrobor\u00f3 esta dataci\u00f3n a partir del an\u00e1lisis de trece muestras con 546 anillos, todas ellas tomadas de roble caducifolio, cuatro de las cuales se completaron con \u00e9xito con la presencia de albura y tres de las cuales presentaban tambi\u00e9n cambium. Las dos principales conclusiones de este estudio son las siguientes:<\/p><ul><li>Las curvas est\u00e1n sincronizadas con los puntos de referencia \u201cdel norte de los Alpes, el Allier, Borgo\u00f1a y Lorena hasta Suiza\u201d. Sin embargo, se necesitar\u00edan nuevas muestras necesarias para determinar el lugar o lugares de abastecimiento.<\/li><li>Los c\u00e1lculos permitieron establecer la fecha probable de tala de los \u00e1rboles utilizados para la construcci\u00f3n del casco al oto\u00f1o-invierno de 1521.<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-f03323d elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f03323d\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-ff747cf\" data-id=\"ff747cf\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-231ba13 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"231ba13\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>La cronolog\u00eda puesta de relieve por estos estudios, junto con las pruebas arqueol\u00f3gicas y la documentaci\u00f3n textual, no deja lugar a dudas sobre la identidad de los pecios de Mortella: los barcos Boscaina y Ferrara, hundidos en agosto de 1527 en el contexto hist\u00f3rico de la S\u00e9ptima Guerra Italiana.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-9d954ae\" data-id=\"9d954ae\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1b4a04b elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"1b4a04b\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"478\" src=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro1-1024x478.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1544\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro1-1024x478.jpg 1024w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro1-300x140.jpg 300w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro1-768x359.jpg 768w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro1-1536x717.jpg 1536w, https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/MortellaIII_dendro1.jpg 1953w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10430cc elementor-widget elementor-widget-menu-anchor\" data-id=\"10430cc\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"menu-anchor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.15.0 - 09-08-2023 *\/\nbody.elementor-page .elementor-widget-menu-anchor{margin-bottom:0}<\/style>\t\t<div id=\"mareas\" class=\"elementor-menu-anchor\"><\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Materiales arqueol\u00f3gicos recuperados de los pecios de Mortella Los restos materiales son escasos en el yacimiento de Mortella, debido posiblemente a varios factores: el incendio que aparentemente destruy\u00f3 los nav\u00edos antes de su naufragio o el expolio que haya podido tener lugar en el yacimiento antes de la intervenci\u00f3n arqueol\u00f3gica son explicaciones podr\u00edan explicar en &hellip;<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/arqueometria\/\"> <span class=\"screen-reader-text\">arqueometria<\/span> Leer m\u00e1s &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_eb_attr":"","site-sidebar-layout":"no-sidebar","site-content-layout":"page-builder","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1708"}],"collection":[{"href":"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1708"}],"version-history":[{"count":40,"href":"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2331,"href":"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1708\/revisions\/2331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/usig-proyectos.cchs.csic.es\/mortella\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}